Glossary

Tanımlı hedefler doğrultusunda çok adımlı görevleri planlayıp yürüten, insan onayıyla denetlenen yapay zekâ ajanlarıdır.

Sermayesi paylara bölünmüş, halka açılabilen ve yönetim kurulu ile yönetilen sermaye şirketidir.

Ücretlerde asgari ücrete isabet eden kısmın gelir vergisi ve damga vergisinden istisna tutulması uygulamasıdır.

Finansal tabloların, denetim standartlarına uygun olarak bağımsız bir denetçi tarafından incelenip makul güvence veren bir görüşle raporlanmasıdır.

Büyük ve Orta Boy İşletmeler için Finansal Raporlama Standardı; bağımsız denetime tabi ancak TFRS uygulamayan işletmeler için geçerlidir.

Çalışanın brüt ücretinden yasal kesintiler düşülerek net ücretin hesaplandığı yasal belgedir.

Gelir, gider ve nakit akışının dönemsel olarak planlanması ve gerçekleşmelerle sapma analizinin yapılmasıdır.

Bir işlem öncesi hedef şirketin finansal, vergisel, hukuki ve operasyonel risklerinin sistematik incelenmesidir.

E-Fatura kapsamı dışındaki alıcılara elektronik ortamda düzenlenen ve GİB'e raporlanan faturadır.

Yevmiye ve büyük defterin elektronik ortamda tutulup beratının GİB'e yüklenmesidir.

Belirlenen ciro hadlerini aşan mükelleflerin, GİB sistemi üzerinden elektronik olarak düzenlediği faturadır.

5070 sayılı Kanun kapsamında ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğuran nitelikli elektronik imzadır.

Faiz, vergi, amortisman ve itfa öncesi kâr; operasyonel nakit üretme kapasitesinin yaygın göstergesidir.

İlişkili taraf işlemlerinin, aynı koşullarda bağımsız taraflarca uygulanacak fiyat ve bedellerle karşılaştırılması esasıdır.

Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi; e-ticaret işletmelerinin kayıt ve bildirim yükümlülüğünü yürüttüğü sistemdir.

Yıllık vergiye mahsuben üçer aylık dönemler itibarıyla beyan edilip ödenen peşin vergidir.

Gerçek kişilerin bir takvim yılında elde ettiği kazanç ve iratlar üzerinden artan oranlı tarifeye göre alınan vergidir.

Gelir İdaresi Başkanlığı; vergi beyan, tahsilat ve e-belge sistemlerini yöneten idaredir.

Uluslararası Finansal Raporlama Standartları; sınır ötesi karşılaştırılabilir finansal tablolar için kullanılan küresel çerçevedir.

Bilgi güvenliği yönetim sistemi standardı; varlık envanteri, risk işleme ve sürekli iyileştirme döngüsü gerektirir.

Finansal raporlamanın güvenilirliğini ve mevzuata uyumu sağlamak için tasarlanan kontrol faaliyetleri bütünüdür.

4857 sayılı Kanundaki bildirim sürelerine uymadan yapılan fesihte karşı tarafa ödenen tazminattır.

İndirgenmiş Nakit Akışı; gelecekteki serbest nakit akışlarının ağırlıklı ortalama sermaye maliyetiyle bugüne indirgenmesidir.

AI çıktısının, sorumluluk taşıyan meslek mensubu tarafından incelenip onaylanmadan yayımlanmaması ilkesidir.

Vergi idaresinin, ön tespit konusunda mükelleften açıklama istediği ve indirimli ceza imkânı sunan uygulamadır.

Bir denetim sonucunun hangi veri, kontrol ve onay adımlarına dayandığını uçtan uca izlenebilir kılan kayıt bütünüdür.

Katma Değer Vergisi; 3065 sayılı Kanun kapsamında mal teslimi ve hizmet ifalarında hesaplanan dolaylı vergidir.

İhracat, indirimli oran ve tevkifat gibi işlemlerden doğan devreden KDV'nin nakden veya mahsuben geri alınması sürecidir.

Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu; Türkiye'de denetim standartlarını belirleyen ve bağımsız denetçileri yetkilendiren kurumdur.

En az bir yıl çalışmış işçiye, kanunda sayılan fesih hâllerinde her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret üzerinden ödenen tazminattır.

KVK m.19 kapsamında iştirak hissesi veya üretim/hizmet işletmesinin vergisiz olarak başka şirkete devredilmesidir.

5520 sayılı Kanun uyarınca sermaye şirketlerinin kazançları üzerinden alınan vergidir.

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu; veri işleme, aydınlatma ve güvenlik yükümlülüklerini düzenler.

Ortakların sorumluluğunun taahhüt ettikleri sermaye ile sınırlı olduğu, TTK'ya tabi sermaye şirketidir.

Birleşme ve satın alma işlemleri; hedef belirleme, değerleme, müzakere ve entegrasyon aşamalarından oluşur.

Tüzel kişilerin e-belge süreçlerinde kullandığı, TÜBİTAK-KamuSM tarafından üretilen elektronik mühürdür.

ISO 10668 çerçevesinde markanın finansal, davranışsal ve hukuki analizle parasal değerinin belirlenmesidir.

Merkezi Sicil Kayıt Sistemi; şirket kuruluş ve sicil işlemlerinin elektronik yürütüldüğü platformdur.

Belge okuma, kayıt eşleştirme ve mutabakat gibi tekrarlı muhasebe adımlarının yazılım ve AI ajanlarıyla otomatikleştirilmesidir.

Şirketin tür değiştirerek (örn. limitedden anonime) tüzel kişiliğini koruyarak yeni türe dönüşmesidir.

Fatura, tahsilat, ödeme, stok ve cari hareketlerin günlük olarak kayıt altına alındığı operasyonel muhasebe katmanıdır.

Bir bilginin eksik veya yanlış olmasının kullanıcı kararlarını etkileyebileceği eşik düzeydir.

İlişkili kişilerden alınan ve öz sermayenin üç katını aşan borçlanmanın aşan kısmının sermaye sayılmasıdır.

Erişim Destekli Üretim; modelin yanıtını kurum içi doğrulanmış belgelerden alınan kaynaklarla temellendiren mimaridir.

5510 sayılı Kanun uyarınca işçi ve işveren payı olarak prime esas kazanç üzerinden hesaplanan sosyal güvenlik kesintisidir.

Sermaye Piyasası Kurulu; halka açık şirketlerin finansal raporlama ve denetim yükümlülüklerini düzenler.

Ücret, kira, serbest meslek gibi ödemelerde gelir/kurumlar vergisinin kaynakta kesilmesidir.

Bir işletmenin ekonomik değerinin indirgenmiş nakit akışı, piyasa çarpanları veya net aktif yöntemleriyle tespit edilmesidir.

Esas sözleşme, sermaye taahhüdü, MERSİS tescili ve vergi dairesi/SGK açılış işlemlerinden oluşan süreçtir.

Yabancı şirketlerin Türkiye'de ticari faaliyet (şube) veya yalnızca temsil-pazar araştırması (irtibat bürosu) için kurduğu yapılardır.

Verginin, ödemeyi yapan tarafından kaynağında kesilip vergi dairesine beyan edilmesidir (stopaj).

Türkiye Finansal Raporlama Standartları; IFRS ile uyumlu, KGK tarafından yayımlanan raporlama çerçevesidir.

İlişkili kişiler arasındaki mal, hizmet ve gayri maddi hak işlemlerinin emsallere uygunluk ilkesine göre fiyatlanmasıdır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu; şirket kuruluşu, organları, birleşme-bölünme ve denetim yükümlülüklerinin temel dayanağıdır.

Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği; meslek mensuplarının bağlı olduğu üst birliktir.

Tarh edilen vergi ve cezanın, dava açılmadan önce veya sonra idare ile anlaşma yoluyla kesinleştirilmesidir.

Tarhiyat, ceza veya iade taleplerinde idare ile mükellef arasında oluşan ve uzlaşma ya da yargı yoluyla çözülen anlaşmazlıktır.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu; defter tutma, belge düzeni, değerleme ve ceza hükümlerini düzenler.

Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti; öz kaynak ve borç maliyetinin sermaye yapısına göre ağırlıklandırılmış oranıdır.